Współrzędne geograficzne to sposób zapisania miejsca za pomocą dwóch liczb.
Dzięki nim można wskazać, gdzie znajduje się budynek, przystanek, park, szkoła, czujnik, skrzyżowanie albo dowolny inny punkt w przestrzeni. Dla człowieka taka para liczb może wyglądać niepozornie. Dla mapy cyfrowej jest jednak bardzo konkretną informacją: pokaż to miejsce.
W otwartych danych współrzędne są szczególnie ważne, bo wiele informacji o mieście ma sens dopiero wtedy, gdy znamy ich lokalizację. Sama lista obiektów publicznych, przystanków czy punktów pomiarowych jest użyteczna, ale po pokazaniu na mapie staje się znacznie łatwiejsza do zrozumienia.
Dwie liczby, jedno miejsce
Najczęściej spotykane współrzędne składają się z szerokości i długości geograficznej. Szerokość geograficzna określa położenie na północ lub południe od równika. Długość geograficzna określa położenie na wschód lub zachód od południka zerowego.
W praktyce zapis wygląda jak para wartości liczbowych. Takie dane mogą być odczytywane przez aplikacje mapowe, systemy informacji przestrzennej, narzędzia analityczne i proste wizualizacje internetowe. To właśnie dzięki nim punkt z tabeli może pojawić się na mapie.
Często mówi się potocznie o „współrzędnych GPS”, ale warto pamiętać, że GPS to tylko jeden ze sposobów określania położenia. Współrzędne mogą pochodzić także z map, rejestrów adresowych, pomiarów terenowych, systemów miejskich lub wcześniej przygotowanych baz danych.
Dlaczego to ma znaczenie dla miasta?
Miasto można opisywać liczbami, ale miasto dzieje się w przestrzeni. Dane o usługach publicznych, transporcie, zieleni, infrastrukturze czy obiektach miejskich zwykle dotyczą konkretnych miejsc. Jeżeli takie dane mają współrzędne, można je nie tylko pobrać i przeczytać, ale też zobaczyć na mapie.
To zmienia sposób korzystania z danych. Mieszkaniec może łatwiej sprawdzić, co znajduje się w jego okolicy. Organizacja społeczna może lepiej zrozumieć potrzeby konkretnego obszaru. Przedsiębiorca może analizować otoczenie swojej działalności. Urząd może szybciej porównywać rozmieszczenie usług i infrastruktury w różnych częściach miasta.
Współrzędne nie są więc dodatkiem technicznym. Są jednym z elementów, które sprawiają, że dane stają się bardziej praktyczne.
Dokładność też jest informacją
Nie każda lokalizacja musi być pokazana z dokładnością do pojedynczego metra. Czasem potrzebny jest dokładny punkt, na przykład przy obiekcie publicznym. Czasem wystarczy adres, ulica, dzielnica albo większy obszar.
To ważne, bo dane przestrzenne powinny być nie tylko użyteczne, ale również odpowiedzialnie przygotowane. Zbyt dokładna lokalizacja może być niepotrzebna, a w niektórych przypadkach nawet niewłaściwa. Dlatego przy publikowaniu danych warto opisywać, czy punkt oznacza dokładne położenie, lokalizację przybliżoną, środek obszaru czy dane zagregowane.
Mała kolumna, duża różnica
Dodanie do zbioru danych kolumn ze współrzędnymi może całkowicie zmienić sposób jego wykorzystania. Tabela przestaje być tylko listą. Staje się warstwą informacji, którą można połączyć z mapą, dzielnicami, trasami, obszarami i innymi zbiorami danych.
Właśnie dlatego rozwijanie danych przestrzennych jest jednym z naturalnych kierunków rozwoju portalu otwartych danych. Dobrze opisane współrzędne pomagają przejść od pytania „ile?” do pytania „gdzie?”. A w mieście pytanie „gdzie?” bardzo często jest początkiem lepszego zrozumienia.